You are currently viewing નેનો યુરિયા : નેનો યુરિયા એ કેન્દ્રની શક્તિ છે.

નેનો યુરિયા : નેનો યુરિયા એ કેન્દ્રની શક્તિ છે.

છેલ્લા કેટલાક સમયથી યુરિયાની આયાતને કારણે ખેતી મોંઘી બની રહી છે. આ ખર્ચથી બચવા માટે કેન્દ્ર સરકાર નેનો યુરિયાને પ્રાથમિકતા આપી રહી છે. કેન્દ્ર સરકાર 2025 સુધીમાં દર વર્ષે 44 કરોડ નેનો યુરિયા બોટલનું ઉત્પાદન કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. જો આ લક્ષ્યાંક હાંસલ કરવામાં આવે તો ચાલીસ હજાર કરોડનું વિદેશી હૂંડિયામણ બચશે.

2025 સુધીમાં, 8 યુરિયા પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા, ભારત દર વર્ષે 44 કરોડ નેનો યુરિયા બોટલનું ઉત્પાદન કરશે જે 2 મિલિયન ટન પરંપરાગત યુરિયાની સમકક્ષ છે. કેન્દ્ર સરકારના સૂત્રોએ જણાવ્યું કે નેનો-યુરિયાનું ઉત્પાદન વધવાથી 2023-24 પછી પરંપરાગત યુરિયાની આયાત ઘટશે.

ખાતર વિભાગે ડ્રોન દ્વારા પ્રવાહી ખાતરના છંટકાવ માટે ઉદ્યોગસાહસિકો માટે માર્ગદર્શિકા જારી કરી છે. 228 કૃષિ છંટકાવ ડ્રોન પાઇલોટ્સને ખાતર વિભાગની મદદથી ડ્રોન દ્વારા નેનો યુરિયાનો છંટકાવ કરવાની તાલીમ આપવામાં આવી છે. કેન્દ્રનું માનવું છે કે ડ્રોન ઓપરેટરો આનાથી સારી કમાણી કરી શકે છે અને તેનાથી ગ્રામીણ રોજગાર પણ પેદા થશે.

છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં નેનો યુરિયાની લગભગ 390 લાખ બોટલ દેશના વિવિધ ભાગોમાં મોકલવામાં આવી છે. કેન્દ્રીય ખાતર વિભાગના સૂત્રોએ જણાવ્યું કે આમાંથી નેનો યુરિયાની 287 લાખ બોટલનું વેચાણ થયું છે. કેન્દ્રીય સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે ઇકો-ફ્રેન્ડલી, પરિવહન ખર્ચમાં બચત, નેનો યુરિયા તેને ખેડૂતોમાં લોકપ્રિય બનાવશે.

નેનો યુરિયા શું છે?

નેનો યુરિયા એ મુખ્યત્વે નેનો ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને વિકસાવવામાં આવેલ ખાતર છે. કેન્દ્ર સરકારે આ યુરિયાના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે. પાકને વૃદ્ધિ માટે નાઈટ્રોજનની જરૂર પડે છે, પાકની આ જરૂરિયાત નેનો યુરિયા વડે પૂરી કરી શકાય છે. યુરિયા એ પાકની વૃદ્ધિ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ પરિબળ છે; પરંતુ આ રાસાયણિક તત્વ પ્રથમ જમીનમાં એટલે કે નક્કર સ્વરૂપમાં મૂકવામાં આવ્યું હતું. આથી તેની જમીન પર પ્રતિકૂળ અસર થઈ રહી હતી.આ કારણે જમીનનું પોત બગડતું હતું; પરંતુ હવે નેનો યુરિયા પ્રવાહી સ્વરૂપે તૈયાર કરવામાં આવશે. તે પાકના પાંદડા પર છાંટવામાં આવશે અને તેનાથી જમીન સારી રહેશે.

ભારત હવે 2023-24 પછી આયાતી યુરિયા પર નિર્ભર રહેશે નહીં. દેશમાં નેનો યુરિયાનું મોટા પ્રમાણમાં ઉત્પાદન કરવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે.
મનસુખ માંડવિયા, કેન્દ્રીય ખાતર મંત્રી.

Leave a Reply